VISA L-1 CÓ PHẢI VISA ĐỊNH CƯ MỸ? LỘ TRÌNH DÀNH CHO DOANH NHÂN VÀ NHÀ QUẢN LÝ

Định cư Mỹ diện L-1 là một trong những lựa chọn được nhiều doanh nhân, chủ doanh nghiệp và nhà quản lý quốc tế quan tâm khi có kế hoạch mở rộng hoạt động kinh doanh sang Hoa Kỳ. Tuy nhiên, một vấn đề thường gây nhầm lẫn là: Visa L-1 có phải Visa định cư Mỹ hay không?

Câu trả lời là không. L-1 là diện Visa không định cư (nonimmigrant) dành cho nhân sự của doanh nghiệp nước ngoài được điều chuyển sang công ty có mối quan hệ đủ điều kiện tại Mỹ. Tuy nhiên, đối với nhà quản lý hoặc điều hành đủ điều kiện L-1A, Visa này có thể trở thành một phần trong lộ trình hướng đến EB-1C – diện định cư dành cho nhà quản lý/điều hành đa quốc gia.

Điều này khiến định cư Mỹ L-1 trở thành chủ đề đáng quan tâm đối với những người đang sở hữu hoặc điều hành doanh nghiệp tại Việt Nam và muốn phát triển hoạt động kinh doanh lâu dài tại Mỹ.

Vậy L-1A là gì? Điều kiện ra sao? L-1A khác L-1B như thế nào? Và từ L-1A – EB-1C có thể tiến tới Thẻ Xanh Mỹ bằng cách nào?

Hãy cùng tìm hiểu chi tiết:

1. VISA L-1 LÀ GÌ?

L-1 là Visa dành cho nhân sự được doanh nghiệp đa quốc gia điều chuyển nội bộ từ công ty ở nước ngoài sang công ty có quan hệ đủ điều kiện tại Hoa Kỳ.

Theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, diện L dành cho người lao động được điều chuyển trong cùng một hệ thống doanh nghiệp, bao gồm người làm việc ở vị trí quản lý, điều hành hoặc vị trí yêu cầu kiến thức chuyên môn đặc biệt. Người lao động phải đã làm việc cho cùng một người sử dụng lao động ở nước ngoài ít nhất 1 năm trong 3 năm ngay trước thời điểm nộp hồ sơ.

Nói đơn giản, mô hình thường được hình dung như sau:

Doanh nghiệp tại Việt Nam → Thành lập/mua lại/mở rộng doanh nghiệp đủ điều kiện tại Mỹ → Điều chuyển nhân sự từ Việt Nam sang Mỹ → Xin L-1.

Tùy tính chất công việc, người lao động có thể thuộc:

• L-1A: Dành cho nhà quản lý hoặc điều hành.

• L-1B: Dành cho người lao động có kiến thức chuyên môn đặc biệt (specialized knowledge).

Trong đó, L-1A là nhóm đặc biệt đáng chú ý đối với những người đang tìm hiểu định cư Mỹ diện L-1, bởi L-1A có mối liên hệ với diện định cư EB-1C dành cho multinational executives and managers.

2. VISA L-1 CÓ PHẢI VISA ĐỊNH CƯ MỸ KHÔNG?

Không.

L-1 thuộc nhóm temporary worker visas, tức Visa lao động không định cư. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ phân loại L là Visa dành cho Intracompany Transferee, không phải immigrant visa.

Trong khi đó, Visa định cư lao động là nhóm employment-based immigrant visas, bao gồm EB-1, EB-2, EB-3, EB-4 và EB-5.

Vì vậy, cách gọi "định cư Mỹ diện L-1" trên thị trường thường được hiểu theo nghĩa lộ trình sử dụng L-1, đặc biệt L-1A, để tiến tới một diện định cư phù hợp, chứ L-1 bản thân nó không cấp Thẻ Xanh.

Có thể hiểu lộ trình cơ bản như sau:

L-1A → EB-1C → Thẻ Xanh Mỹ

Tuy nhiên, đây không phải con đường tự động.

Việc được cấp L-1A không đồng nghĩa đương đơn đương nhiên đủ điều kiện EB-1C. USCIS nhấn mạnh rằng việc đáp ứng tiêu chí L-1A không tự động chứng minh đủ điều kiện cho phân loại immigrant dành cho multinational executive/manager; hồ sơ EB-1C được xét độc lập theo các tiêu chí tương ứng.

Đây là điểm rất quan trọng khi tư vấn định cư Mỹ L-1.

3. L-1A LÀ GÌ?

Visa L-1A dành cho người lao động được chuyển sang Mỹ để làm việc ở vị trí managerial capacity hoặc executive capacity cho một tổ chức đủ điều kiện.

USCIS xác định L-1A thuộc nhóm nhân sự quản lý hoặc điều hành, trong khi L-1B dành cho nhân sự có specialized knowledge.

Đối tượng thường quan tâm đến L-1A có thể bao gồm:

• Chủ doanh nghiệp đang điều hành công ty tại Việt Nam.

• Tổng giám đốc/giám đốc điều hành.

• Giám đốc bộ phận.

• Nhà quản lý cấp cao.

• Nhân sự quản lý được doanh nghiệp đa quốc gia điều chuyển sang Mỹ.

Tuy nhiên, chức danh không phải là yếu tố duy nhất quyết định một vị trí có đáp ứng tiêu chuẩn quản lý/điều hành hay không.

Hồ sơ cần thể hiện bản chất công việc thực tế, cơ cấu tổ chức, quyền hạn và trách nhiệm của người lao động.

Đây là lý do việc xây dựng hồ sơ L-1A không nên chỉ tập trung vào chức danh "CEO", "Director" hay "General Manager", mà cần chứng minh vai trò thực tế phù hợp với tiêu chuẩn pháp lý.

4. ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN ĐỂ XIN VISA L-1A

Một số điều kiện quan trọng cần xem xét gồm:

4.1. CÓ MỐI QUAN HỆ DOANH NGHIỆP ĐỦ ĐIỀU KIỆN

Doanh nghiệp tại Mỹ và doanh nghiệp ở nước ngoài phải có mối quan hệ thuộc phạm vi được pháp luật quy định, chẳng hạn như:

• Parent.

• Subsidiary.

• Affiliate.

• Branch.

Mối quan hệ doanh nghiệp phải được chứng minh bằng tài liệu pháp lý và tài chính phù hợp.

4.2. ĐÃ LÀM VIỆC CHO DOANH NGHIỆP Ở NƯỚC NGOÀI

Theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, người xin phải làm việc cho cùng người sử dụng lao động ở nước ngoài ít nhất 1 năm trong 3 năm trước đó.

Đây là điều kiện quan trọng đối với những doanh nhân hoặc nhà quản lý muốn xây dựng hồ sơ định cư Mỹ L-1.

4.3. SANG MỸ ĐỂ LÀM VIỆC Ở VỊ TRÍ QUẢN LÝ HOẶC ĐIỀU HÀNH

Đối với L-1A, công việc tại Mỹ phải thuộc phạm vi quản lý hoặc điều hành theo quy định.

Do đó, hồ sơ cần chứng minh không chỉ "ai là người đứng đầu doanh nghiệp", mà còn phải thể hiện:

• Cơ cấu tổ chức.

• Nhân sự cấp dưới.

• Quyền ra quyết định.

• Phạm vi quản lý.

• Chức năng của vị trí.

• Quy mô hoạt động.

• Hoạt động kinh doanh thực tế.

5. L-1A CHO DOANH NGHIỆP MỚI TẠI MỸ

Một điểm khiến L-1A được nhiều doanh nhân quan tâm là khả năng áp dụng trong trường hợp doanh nghiệp muốn thiết lập hoạt động mới tại Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, hồ sơ "new office" có những yêu cầu và giới hạn riêng.

Doanh nghiệp không thể chỉ thành lập một công ty tại Mỹ trên giấy rồi mặc nhiên được xem là đủ điều kiện. Hồ sơ cần chứng minh kế hoạch hoạt động kinh doanh thực tế và khả năng phát triển doanh nghiệp.

Đặc biệt, khi doanh nghiệp tại Mỹ còn rất nhỏ, USCIS có thể xem xét liệu cơ cấu tổ chức và hoạt động thực tế có đủ để người được điều chuyển thực hiện công việc mang tính quản lý/điều hành hay không.

Các quyết định USCIS gần đây cũng cho thấy cơ quan này xem xét quy mô nhân sự, cơ cấu tổ chức và bản chất công việc thực tế khi đánh giá vị trí executive/managerial.

Vì vậy, "mở công ty Mỹ" và "đủ điều kiện L-1A" là hai vấn đề khác nhau.

6. L-1A VÀ L-1B KHÁC NHAU NHƯ THẾ NÀO?

Đây là hai nhánh chính của L-1 nhưng phục vụ những nhóm nhân sự khác nhau.

Do đó, khi nói về định cư Mỹ diện L-1, phần lớn nội dung liên quan đến lộ trình L-1A → EB-1C.

7. EB-1C LÀ GÌ?

EB-1C là một phân loại immigrant dành cho multinational executives and managers – nhà quản lý hoặc điều hành của doanh nghiệp đa quốc gia.

Khác với L-1A, EB-1C là diện định cư.

Theo tài liệu của USCIS, EB-1C dành cho nhà quản lý hoặc điều hành của công ty đa quốc gia đáp ứng các điều kiện liên quan đến quá trình làm việc ở nước ngoài, mối quan hệ giữa doanh nghiệp nước ngoài và doanh nghiệp Mỹ, cũng như hoạt động của doanh nghiệp tại Mỹ.

Đây chính là lý do cụm từ L-1A EB-1C thường xuất hiện cùng nhau.

Có thể hình dung:

• L-1A: Tình trạng/Visa không định cư để làm việc tại Mỹ.

• EB-1C: Diện immigrant có thể dẫn đến Thường trú nhân.

Hai diện này liên quan chặt chẽ nhưng không phải một.

8. LỘ TRÌNH TỪ L-1A ĐẾN EB-1C

Đối với doanh nhân và nhà quản lý đủ điều kiện, lộ trình có thể được hình dung qua các bước:

BƯỚC 1: DUY TRÌ DOANH NGHIỆP ĐỦ ĐIỀU KIỆN Ở NƯỚC NGOÀI

Doanh nghiệp tại Việt Nam cần có hoạt động thực tế và mối quan hệ phù hợp với doanh nghiệp tại Mỹ.

BƯỚC 2: THÀNH LẬP HOẶC PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP TẠI MỸ

Doanh nghiệp Mỹ cần có hoạt động kinh doanh thực tế và đáp ứng các tiêu chí liên quan.

BƯỚC 3: XIN L-1A

Người quản lý/điều hành được điều chuyển sang Mỹ để thực hiện công việc phù hợp.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ xác định L là diện intracompany transferee và yêu cầu người lao động đáp ứng điều kiện về quá trình làm việc cho doanh nghiệp nước ngoài.

BƯỚC 4: XÂY DỰNG HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP TẠI MỸ

Đây là giai đoạn đặc biệt quan trọng nếu mục tiêu dài hạn là EB-1C.

Doanh nghiệp cần có hoạt động thực tế, cơ cấu nhân sự và vị trí quản lý/điều hành phù hợp.

BƯỚC 5: XEM XÉT HỒ SƠ EB-1C

Nếu đáp ứng các điều kiện của EB-1C, doanh nghiệp Mỹ có thể tiến hành quy trình immigrant petition theo quy định.

BƯỚC 6: HOÀN TẤT QUY TRÌNH THƯỜNG TRÚ

Sau khi hồ sơ immigrant được chấp thuận và đáp ứng các yêu cầu liên quan về Visa hoặc adjustment of status, đương đơn có thể tiếp tục quy trình để trở thành Thường trú nhân.

Đây là lý do L-1A thường được xem xét như một bước trong chiến lược định cư, thay vì bản thân L-1A là Visa định cư.

9. L-1A CÓ ĐƯỢC EB-1C TỰ ĐỘNG KHÔNG?

Không.

Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về L-1A EB-1C.

Việc một người đã được USCIS chấp thuận L-1A không có nghĩa hồ sơ EB-1C sau đó chắc chắn được chấp thuận.

USCIS đã nêu rõ trong quyết định hành chính rằng việc đủ điều kiện L-1A không tự động thiết lập việc đủ điều kiện đối với phân loại immigrant dành cho multinational executive/manager. Mỗi petition được xem xét dựa trên các tiêu chí pháp lý tương ứng.

Vì vậy, người có L-1A cần xây dựng hoạt động kinh doanh và vị trí công việc thực tế phù hợp với yêu cầu EB-1C nếu mục tiêu dài hạn là xin thường trú.

10. NHỮNG YẾU TỐ QUAN TRỌNG KHI XÂY DỰNG HỒ SƠ L-1A EB-1C

10.1. DOANH NGHIỆP PHẢI CÓ HOẠT ĐỘNG THỰC TẾ

Một doanh nghiệp chỉ tồn tại trên giấy sẽ khó tạo ra bằng chứng thuyết phục về hoạt động kinh doanh và cơ cấu quản lý.

10.2. CHỨC DANH PHẢI ĐI KÈM NHIỆM VỤ THỰC TẾ

Có chức danh "CEO" không đồng nghĩa tự động đáp ứng tiêu chuẩn executive.

USCIS có thể xem xét bản chất công việc, cơ cấu nhân sự và cách người lao động thực sự sử dụng thời gian làm việc.

10.3. CƠ CẤU NHÂN SỰ LÀ YẾU TỐ ĐÁNG CHÚ Ý

Đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ, cần đặc biệt chú ý cách chứng minh vai trò quản lý/điều hành.

Ví dụ, hồ sơ có thể cần thể hiện:

• Ai báo cáo trực tiếp cho người quản lý?

• Người quản lý có quyền tuyển dụng hoặc sa thải không?

• Có các cấp quản lý bên dưới không?

• Người được điều chuyển trực tiếp thực hiện công việc vận hành hay chủ yếu quản lý?

• Doanh nghiệp có đủ hoạt động để tạo ra vị trí quản lý thực sự hay không?

10.4. HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CẦN NHẤT QUÁN

Thông tin trong hồ sơ doanh nghiệp, hồ sơ thuế, hợp đồng, payroll, ngân hàng, website, nhân sự và kế hoạch kinh doanh nên thể hiện một bức tranh nhất quán về hoạt động thực tế.

11. LỢI ÍCH CỦA VIỆC LỰA CHỌN L-1A TRONG CHIẾN LƯỢC MỞ RỘNG KINH DOANH SANG MỸ

Đối với một số doanh nhân đáp ứng điều kiện, L-1A có thể phù hợp với mô hình mở rộng doanh nghiệp xuyên quốc gia.

Thay vì chỉ đơn thuần đầu tư vốn vào Mỹ, mô hình này tập trung vào mối quan hệ giữa doanh nghiệp nước ngoài và doanh nghiệp Mỹ, đồng thời điều chuyển nhà quản lý hoặc điều hành sang Mỹ.

L-1 cũng có một đặc điểm đáng chú ý: Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nêu rằng người xin L không thuộc nhóm phải chứng minh ý định quay về nước như phần lớn đương đơn Visa không định cư khác.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa L-1 là Visa định cư hoặc việc xin L-1 đồng nghĩa chắc chắn được cấp Thẻ Xanh.

12. NHỮNG AI CÓ THỂ CÂN NHẮC LỘ TRÌNH ĐỊNH CƯ MỸ L-1?

Lộ trình này có thể đáng được xem xét đối với những người có:

• Doanh nghiệp đang hoạt động thực tế tại Việt Nam.

• Kinh nghiệm quản lý hoặc điều hành doanh nghiệp.

• Kế hoạch mở rộng thị trường sang Mỹ.

• Mối quan hệ doanh nghiệp có thể đáp ứng yêu cầu giữa công ty Việt Nam và công ty Mỹ.

• Nhu cầu trực tiếp tham gia quản lý hoạt động tại Mỹ.

• Kế hoạch kinh doanh dài hạn tại Hoa Kỳ.

Ngược lại, nếu chỉ có ý định đầu tư vốn vào một doanh nghiệp Mỹ nhưng không có mối quan hệ doanh nghiệp và quá trình làm việc phù hợp với yêu cầu L-1, L-1 có thể không phải là lựa chọn phù hợp.

Việc lựa chọn diện Visa cần dựa trên tình trạng doanh nghiệp, lịch sử làm việc, cơ cấu sở hữu, chức năng công việc và kế hoạch kinh doanh thực tế.

13. NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG GẶP KHI TÌM HIỂU ĐỊNH CƯ MỸ L-1

13.1. NHẦM L-1 LÀ VISA ĐỊNH CƯ

L-1 là Visa không định cư. EB-1C mới là diện immigrant liên quan trực tiếp đến nhà quản lý/điều hành đa quốc gia.

13.2. NGHĨ RẰNG MỞ CÔNG TY MỸ LÀ ĐỦ

Việc thành lập pháp nhân tại Mỹ không tự động tạo ra điều kiện L-1A.

13.3. CHỈ CHÚ TRỌNG CHỨC DANH

USCIS xem xét nhiệm vụ thực tế và cơ cấu tổ chức, không chỉ tên chức vụ.

13.4. NGHĨ L-1A CHẮC CHẮN DẪN TỚI EB-1C

Hai hồ sơ được xét theo các tiêu chuẩn khác nhau. L-1A không bảo đảm EB-1C.

13.5. KHÔNG XÂY DỰNG DOANH NGHIỆP MỸ ĐỦ THỰC CHẤT

Nếu mục tiêu dài hạn là EB-1C, doanh nghiệp Mỹ cần được xây dựng theo hướng có hoạt động kinh doanh và cơ cấu tổ chức phù hợp với yêu cầu của diện này.

14. NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ ĐỊNH CƯ MỸ DIỆN L-1 (FAQ)

14.1. VISA L-1 CÓ PHẢI VISA ĐỊNH CƯ MỸ KHÔNG?

Không. L-1 là Visa không định cư dành cho nhân sự được điều chuyển trong nội bộ doanh nghiệp. Tuy nhiên, L-1A có thể là một phần trong lộ trình hướng đến EB-1C nếu đương đơn và doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện tương ứng.

14.2. L-1A VÀ L-1B KHÁC NHAU THẾ NÀO?

L-1A dành cho executive/manager; L-1B dành cho người lao động có specialized knowledge.

14.3. CÓ L-1A THÌ CÓ ĐƯỢC XIN EB-1C KHÔNG?

Có thể xem xét nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện của EB-1C. Tuy nhiên, L-1A không tự động chuyển thành EB-1C và hai hồ sơ được xét độc lập.

14.4. L-1A CÓ PHÙ HỢP VỚI CHỦ DOANH NGHIỆP VIỆT NAM KHÔNG?

Có thể phù hợp nếu chủ doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện của L-1A và mô hình doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu về quan hệ giữa công ty nước ngoài và công ty Mỹ. Việc sở hữu doanh nghiệp tự thân không phải là điều kiện duy nhất.

14.5. CÓ THỂ MỞ CÔNG TY MỚI TẠI MỸ RỒI XIN L-1A KHÔNG?

L-1A có cơ chế dành cho "new office" trong những trường hợp đáp ứng điều kiện. Tuy nhiên, hồ sơ phải chứng minh doanh nghiệp mới và kế hoạch hoạt động đáp ứng quy định; không phải cứ thành lập công ty là đủ điều kiện.

14.6. L-1A CÓ PHẢI LÀ DIỆN ĐẦU TƯ ĐỊNH CƯ KHÔNG?

Không. L-1A là diện intracompany transferee. Nó khác về bản chất với các chương trình định cư dựa trên đầu tư như EB-5.

15. TÓM LẠI

Định cư Mỹ diện L-1 là cách gọi phổ biến để chỉ chiến lược sử dụng L-1, đặc biệt L-1A, trong kế hoạch đưa doanh nhân hoặc nhà quản lý sang Mỹ và sau đó xem xét các lựa chọn định cư phù hợp.

Điểm cần nhớ là:

L-1 khác Visa định cư.

L-1 là Visa không định cư dành cho người được điều chuyển trong nội bộ doanh nghiệp. Trong đó, L-1A dành cho nhà quản lý/điều hành và có thể liên quan đến lộ trình L-1A → EB-1C → Thường trú nhân, nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của từng diện.

Đặc biệt, không nên hiểu rằng có L-1A đồng nghĩa chắc chắn được EB-1C. USCIS xét từng petition dựa trên những yêu cầu pháp lý riêng biệt, đồng thời có thể xem xét bản chất công việc, cơ cấu tổ chức, hoạt động kinh doanh và bằng chứng thực tế của doanh nghiệp.

Với doanh nhân Việt Nam đang có doanh nghiệp hoạt động và có kế hoạch mở rộng sang Hoa Kỳ, việc đánh giá lộ trình L-1A và EB-1C nên được thực hiện dựa trên tình trạng doanh nghiệp, lịch sử làm việc, cơ cấu sở hữu, chức năng quản lý và kế hoạch kinh doanh cụ thể thay vì chỉ dựa vào chức danh hoặc quy mô vốn đầu tư.